Çeviri Haber: "Trump, Türkiye Düşerken Vurdu"

Başkan Trump Cuma günü yaptığı açıklamada, Türkiye'den gelen çelik ve alüminyum ithalatlarına uygulanan tarife oranını iki katına çıkaracağını ve ülkesi bir ekonomik krizin ortasında bulunan Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan'a fazladan acı yaşatacağını söyledi.

Çeviri Haber: "Trump, Türkiye Düşerken Vurdu"

Başkan Trump Cuma günü yaptığı açıklamada, Türkiye'den gelen çelik ve alüminyum ithalatlarına uygulanan tarife oranını iki katına çıkaracağını ve ülkesi bir ekonomik krizin ortasında bulunan Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan'a fazladan acı yaşatacağını söyledi.

14 Ağustos 2018 Salı 16:14
Çeviri Haber: "Trump, Türkiye Düşerken Vurdu"

Başkan Trump’ın ani ve tek taraflı hareketi, ABD'li bir rahibin, ABD'nin serbest bırakılma ısrarına rağmen casusluk suçlamasıyla alı koyulmaya devam edilmesi sonucu Türkiye ile ilişkilerin kötüye gitmesiyle geldi.

Cuma sabahı bir Twitter gönderisinde, Başkan Trump, ABD’nin alüminyum tarifelerini yüzde 20’ye ve çelik tarifelerini yüzde 50’ye artıracağını söyledi ve ülkenin kötüleşen para birimi olan Türk lirasından bahsetti. Trump “Türkiye ile ilişkilerimiz şu anda iyi değil!” dedi.

Başkan Trump’ın kararı, öncelikle Türkiye’yi Amerikalı rahip Andrew Brunson’ı iade etmemekle cezalandırmayı hedefliyor. Trump’ın kararı piyasaları aksattı ve benzer şekilde, başta Çin olmak üzere, para birimlerinin güçlenen dolar karşısında düştüğünü gören diğer ticaret ortaklarına da tarife oranlarını yükseltebileceği ihtimalini ortaya koydu. Trump zaten, para birimindeki sert düşüş nedeniyle kısmen de olsa 200 milyar dolarlık Çin mallarındaki tarife oranlarını yüzde 10’dan yüzde 25'e çıkarmakla tehdit etmişti.

Kredi derecelendirme kuruluşu The Standard & Poor’s (S&P’)’nin “500 hisse senedi endeksi” yüzde 0,7 oranında düştü. “ICE ABD doları endeksi” ile ölçülen dolar, döviz kuru için nispeten büyük bir hareketle % 0.8'den fazla arttı. Yatırımcılar Amerikan hükümet tahvillerinin güvenirliliğine akın ederek tahvillerin getirisini düşürdü. 10 yıllık Hazine notundaki getiri yüzde 2.87'ye düştü. Bu paralı yatırımcıların paralarını yatırmak için güvenli yerlere aç olduklarını gösteren bir işaret.

Türk Lirası, Bu Yıl Dolar Karşı Değerinin %40'ından Fazlasını Kaybetti

ABD saati ile 10 Ağustos sabah saat 4'ten itibaren tek bir Türk lirası, 15 Cent’ten fazla değer kaybetti.

Trump’ın para biriminden bahsetmesi, Türkiye'nin para birimindeki hızlı bir değer kaybının, tarifelerinin etkisini önemli ölçüde azaltmasından endişe duyduğunu ileri sürdü. Zayıf bir para birimi, ülkelerin mallarını ihraç etmelerini daha az pahalı hale getirdiğinden, gümrük vergisi tarifeleri daha az güçleniyor. Oranı iki katına çıkararak, Başkan Trump’ın vergileri Türk metal ihracatçılarına zarar vermeye devam edecek.

Peterson Uluslararası Ekonomi Enstitüsü'nün kıdemli bir üyesi olan Chad Bown, başkan Trump’ın hareketinin dünyaya “endişe verici” bir sinyal gönderdiğini söyledi.

Chad Brown: “Türkiye’de olduğu gibi bir kriz çıktığında tweet atıyor. Onun içgüdüsü, acil durumun çözülmesine yardımcı olmak için liderliğe adım atmak yerine, daha fazla gümrük vergisi uygulayarak sorunu daha da kötüleştirmektir.” dedi.

Türk Ticaret bakanı Ruhsar Pekcan, tarifeleri ikiye katlama kararı ile Türkiye'nin “derin hayal kırıklığına uğradığını” söyledi. Pekcan: “Tarifeler haziranda ilan edildiklerinde asılsızdı ve şimdi de aynı durumdalar ”dedi.

Ruhsan Pekcan: “Bu kötü muamelenin ABD Yönetimi tarafından etkileri sadece Türkiye'yi etkilemekle kalmayacak, aynı zamanda Amerikan şirketlerine ve işçilerine de zarar verecek.” dedi.

Türkiye, Amerika'ya çok az alüminyum gönderiyor, fakat bu Amerika'nın altıncı en büyük yabancı çelik tedarikçisi. Türkiye'den metal kaynağı sağlayan Amerikalı firmalar, bu yıl tarifelerin bir sonucu olarak fiyatların yükseldiğini gördükten sonra; daha ileri bir etki için destekleme yaratıyor.

ABD Doğu Kıyısında büyük konut ve ticari bina projeleri için çelik kolonlar inşa eden FJM Ferro Inc'in baş yöneticisi Joseph Casucci, Başkan’ın kararınınTürkiye’nin önemli bir tedarikçi olduğu çelik inşaat demiri fiyatını daha da yukarı iteceğini beklediğini söyledi. Joseph Casucci: “Bu, inşaatta yer alan bir dizi şirkete daha fazla mali baskı getirecek. Özellikle materyalleri depolamak için daha az beceriye sahip olan küçük, bağımsız aile işletmeleri.” dedi. Casucci’nin şirketinin hâlihazırda çelik maliyetleri bu yıl yüzde 35'ten yüzde 50’ye yükseldiğini gördü

Casucci: “Bu tarifelerin ne zaman biteceğini bilmek isterim. Bu benim endüstrim için büyük bir soru. Bu ne zaman sona erecek? Bu durum zorlu hale geliyor.” dedi.

Ticaret hedeflerini diğer politik kaygılarla birleştirme eğilimindeki Başkan Trump on yıllardan beri süren hükümet pratiğinden saptı. Trump, bu yılın başlarında, Pekin’in Kuzey Kore rejimi ile ilgili yardımlarına karşılık Çin’e yönelik ticaret yaklaşımını yumuşatabileceğini ve Meksika ticaret uygulamalarını göçmenlik sorunları ile defalarca bağladı.

Eski Türkiye Büyükelçisi Ross Wilson, geçmiş idarelerin dış politika hedeflerini gerçekleştirmek için ekonomik araçlar kullanırken, Başkan Trump’ın özel bir tarife tehdidi kullanmasının eşi görülmemiş olduğunu söyledi.

Ross Wilson: “Ortaya çıkan belirli kelimelerden söylemek zor ama kesinlikle Andrew Brunson'un devam eden tutuklanmasına ve Başkanın bu durumla ilgili rahatsızlığı yanıt olarak kabul edilen politik bir adım gibi görünüyor” dedi.

Bu ayın başlarında ABD, iki üst düzey Türk hükümet yetkilisine, papaz Brunson’un hapsine karşılık olarak yaptırım uygulandı. Kuzey Carolina'lı Andrew Brunson, 21 aydır bir Türk hapishanesinde tutuldu ve kısa bir süre önce tutukluluğu sağlık endişeleri nedeniyle ev hapsine çevrildi. Türk yetkililer, Brunson’ı Erdoğan'a karşı başarısız bir darbe girişiminde yardım etmekten suçlandılar.

Başkan Trump, Cumhurbaşkanı Erdoğan'ın, İsrail’de Hamas'ı finanse etmekle suçlanan bir Türk kadının serbest bırakması karşılığında Rahip Brunson'u serbest bırakacağına dair bir anlaşma olduğunu düşünüyordu. Türk kadın serbest bırakıldı, ancak Rahip Brunson Türk gözetimi altında kaldı.

Tarifelerin iki katına çıkması, aslında rahip Brunson’a yapılan muamele için doğrudan misilleme idiyse, Başkan Trump’ın çelik ve alüminyum tarifeleri için belirttiği “Ulusal güvenlik için hayati önem taşıyan Amerikan metal üreticilerini korumak” gerekçesini zayıflatmaktadır. Bu durum, çelik ve alüminyum tarifeleri hakkında Dünya Ticaret Örgütü'ne şikâyette bulunanlar diğer ülkelerden, daha fazla yasal zorluğa neden olabilir.

Beyaz Saray sözcüsü Lindsay Walters Cuma günü yaptığı açıklamada, başkanın ulusal güvenlik tehdidine dayanan tarifelerdeki artışa yetki verdiğini söyledi.

Ancak, Güney Carolina'dan Başkan Trump'un önemli bir Cumhuriyetçi müttefiki olan Senator Lindsey Graham, tweet'de tarife tırmanışını doğrudan rahip üzerindeki anlaşmazlık ile ilişkilendiren bir tweet gönderdi:

“Bu noktaya gelmekten nefret ediyorum, ama Başkan Trump’ın başka seçeneği yoktu.”

“Sürekli inandığım Rahip Brunson’a karşı olan dava bir yalan.

Trump İdaresi'nin; Türkiye'ye karşı, tutuklu olarak tutulan Pastor Brunson ve diğer Amerikalıları serbest bırakmayı reddetmeleri nedeniyle misilleme yapmak zorunda kalması çok talihsiz bir durum.”

Bir başka Cumhuriyetçi senatör olan Ohio'dan Rob Portman, başkanın ulusal güvenlik gerekçesiyle tarife uygulamasına izin veren kanunun “yanlış kullanımı”na karşı Bay Trump'a verdiği bir uyarıyı tekrarladı:

“Bölüm 232, ulusal güvenlik konularında kullanılan güçlü bir ticaret aracıdır, ancak yanlış kullanımı, hareket kaybına veya diğer ülkelerden kaynaklanan tepkilere neden olabilir. “İki partiyi de kapsayan” Ticari Güvenlik Yasası, 232’de reform yapmayı amaçlamakta, bu yüzden amaçlandığı gibi ABD işlerinin korunduğu şekilde kullanılmaktadır.”

Çelik sektörü temsilcileri, Türk parasının düşmesinin ülkeye diğer çelik üreticilerine karşı avantaj sağlayacağını ve ticaret önleminin etkinliğini azaltacağını söyleyerek Başkan’a karşı durdu.

Çelik şirketlerini ve çelik işçilerini temsil eden “Amerikan Üretimi İttifakı” başkanı Scott Paul: “Elbette sınırlar var, ancak Amerika’nın çelik üreticilerine temin ettiği rahatlama seviyesini ulusal güvenlik kaygıları temelinde sürdürmek için döviz kurları ve tarife seviyesi revizyonlarının dikkate alınması gerekiyor.” dedi ve ekledi; “Bu, idarenin yetkisi dâhilinde.”

Başkan Trump geçmişte Çin'i, Avrupa Birliği'ni ve diğerlerini; Amerikalıların satın alması için ihracatlarını daha ucuz hale getirmek için para birimleri manipüle etmekle suçladı. Trump, Çin'i, birkaç hafta önce sabahın erken saatlerinde gerçekleşen tweet'lerin bir parçası olarak; para biriminin daha fazla değer kaybetmesine karşı şiddetle uyardı.

Ancak, Türkiye'nin para birimindeki düşüş, paralarını yapay olarak tutmak isteyen politikacıların müdahalesi yerine piyasalar tarafından tetiklendi. Bu yıl dolar karşısında yüzde 40'tan fazla değer kaybeden Lira, nedeniyle yatırımcıların korkuların ülkenin borçlarını ödeyemeyeceği yönünde hızla tırmandı.

Cornell Üniversitesi'nden bir ekonomist olan Eswar Prasad, bu senaryoda tarifelerin kullanılmasının “döviz kurlarında tamamen piyasaya dayalı değişimlerle tetiklenebileceği, gelecekteki ticaret yaptırımları için endişe verici bir örnek teşkil ettiğini” belirtti.

Eswar Prasad: “Bu değer kaybı ABD ve Çin ekonomilerinin göreceli gücünün bir yansıması olsa bile, Çin Yuanı dolara göre daha fazla değer kaybetmesi durumunda, Çin'e yönelik daha fazla tarife işlemi için bir şablon olarak kullanılabilir.” dedi.

Diğer gelişmekte olan piyasaların para birimleri, Türkiye’nin cuma günkü satışlarına tepki olarak çöktü. Güney Afrika rand'i yüzde 2,5’den fazla düştü. Arjantin pezosu yaklaşık yüzde 4 oranında düştü. FactSet verilerine göre Rusya, Brezilya ve Meksika'nın para birimleri yüzde 1'den fazla düştü.

Cuma günü, Recep Tayyip Erdoğan doğrudan Türkleri yönlendirerek, yerli para satın almak için sahip oldukları dolar, euro veya altınları kullanmalarını istedi. Türk lirası, Cuma günü dolar karşısında yüzde 13'ten fazla düştü.

Ülkedeki borsalar Cuma günü% 2'den fazla düşüş gösterdi. Türk devlet tahvillerinin fiyatları düştü ve faiz oranlarını keskin bir şekilde yükseldi. 3 yıllık lira cinsi Türk devlet tahvili getirisi son günlerde yüzde 23'ten fazla arttı. Bloomberg verilerine göre, yılbaşından bu yana tahvil yüzde 10 civarında değer kazandı.

Kaynak: https://www.nytimes.com/2018/08/10/us/politics/trump-turkey-tariffs-currency.html

Yorumlar

Dikkat!

Yorum yapabilmek için üye girşi yapmanız gerekmektedir. Üye değilseniz hemen üye olun.

Üye Girişi Üye Ol

İletişim adreslerimiz: ihbar@yeniyuzyil.news ve info@yeniyuzyil.news